Uzun zaman kapalı kalan Galata Mevlevihanesi Müzesi, geçtiğimiz yıl buzamanlar sessiz sedasız açıldı. Giriş ücretinin 5 lira olduğu müzede her pazar saat 17.00’de sema gösterileri yapılıyor. Müzenin Şeb-i Arus törenleri ise 15, 16, 17 ve 29, 30, 31 Aralık tarihlerinde yine saat 17.00’de.

Mayıs 2007'de yenileme gerekçesiyle kapanan ve restorasyonu 2010 Nisan'ında tamamlanan Galata Mevlevihanesi Müzesi, resmi açılış için uzun zaman Başbakan'dan tarih bekledikten sonra, 2011 Kasım'ında sessizce açıldı. O güne dek kapısından her gün binlerce kişiyi hayal kırıklığı ve hayıflanmayla geri döndüren müze, açılır açılmaz ziyaretçi sayısını 3'e katladı. 2007 Nisan ayı boyunca 2 bine yakın kişinin ziyaret ettiği Beyoğlu’ndaki müze, 5 yıl sonra yani 2012 Nisan'ında 8 bine yakın izleyici tarafından ziyaret edildi.

Giriş ücretinin 5 lira olduğu müzeye Müze Kart ile ücretsiz girmek mümkün. Ziyaretçiler bu açıdan çok memnun. Onları üzen, daha çok turistler düşünülerek hazırlanan sema gösterilerinin fiyatlarının çok yüksek olması. 40 lira civarında seyreden sema gösterilerinin pahalı oluşunun nedeni ise gösteriyi müzeden bağımsız kuruluşların hazırlaması ve mekânı kiralaması.

Müzede görülecek çok şey var

İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı'nın restorasyonunu üstlendiği 158 yapıdan biri olan müzenin kendisindeki değişime gelince… Neredeyse her köşe elden geçmiş; semahane tamamen yenilenmiş. En önemlisi eskiden dervişlerin hücresi olarak kullanılan bölümlerin, Mevleviliğin enine boyuna anlatılmaya çalışıldığı mekânlara dönüşmüş olması. Dönemle ilgili araç gereçler, balmumu heykeller, canlandırmalar ve panolarla Mevleviliği anlatmaya çalışan müze; teknik destek olarak sesli ve görüntülü rehberlerden faydalanmış.

Osmanlı döneminde güzel sanatlar akademisi gibi işleyen Mevlevihane'nin bu özelliğinin de hakkı teslim edilmiş. Semahanenin çevresindeki küçük odalarda hat, tezhip, ebru ve müzik aletleri sergileri var. Türbelerin olduğu bölüm yanı sıra müzenin 6.800 metrekarelik bahçesi de elden geçmiş.

Sergilenen araç gereç ve canlandırma odalarıyla ilgili kısa bilgiler olsa da Mevlevihane'nin geçmişi ve Mevlevilik hakkında geniş bilgiye sahip olmak mümkün değil. Bir de sema gösterilerinin tarihçesine dair hiçbir bilgi yok. Yine de konuyla az çok ilgilenenler bir zamanlar o küçük odalarda çile dolduranları hayal edip müzeden memnun ayrılabilir.

Mevlevihane’nin başından geçenler

Galata Mevlevihanesi, 1491 yılında -II. Bayezid döneminde- Afyon Mevlevihanesi Şeyhi Divane (Semai) Mehmed Dede tarafından İskender Paşa’nın Galata sırtlarındaki av köşkü üzerinde kurulan İstanbul’un ilk Mevlevihanesi. Pek çok yangın atlatan Mevlevihane, 13 Aralık 1925’te çıkarılan tekke ve zaviyelerin kapatılmasıyla ilgili kanuna binaen bir süre okul olarak hizmet verdikten sonra, 27 Aralık 1975’te Divan Edebiyatı Müzesi olarak ziyarete açıldı. 2005 yılı başında semahane binasını kapsayan restorasyon çalışmaları başladı; 20 Mayıs 2007’de müze ziyarete kapandı. 2011 Kasım’ında ise Galata Mevlevihanesi Müzesi ismiyle ziyarete açıldı.

Jülide Güngör
Zaman