Sigara içmelerinin sıhhatlerine zararlı olacağı, doktor tarafından kendilerine bildirilen kimseler ile çoluk çocuğun nafakasından keserek sigara içenlere "sigara içmek" haramdır. Bunların dışında kalanlar için de malı boş yere zayi ettikleri, tedricen sıhhatlerini tehlikeye soktukları ve başkalarını da rahatsız ettikleri için haramdır. Sigaranın mubah olduğu hakkında fetva verenler -zamanlarının şartları içinde- sıhhate ne ölçüde zarar verdiğini bilmedikleri için böyle yapmış olsalar gerektir. (Hayrettin Karaman)*

Başta Hayrettin Karaman Hoca olmak üzere, çok sayıda ilahiyatçı sigaranın haram olduğunu açık yüreklilikle dile getiriyor, sağ olsunlar. (Allah’ın direkt haram demediği şeylere haram demekten sakındıkları için tahrimen mekruh olduğunu belirten âlimler de var. Normalde tahrimen mekruh da, bir müslümanı haram kadar korkutmalı.) İşin fıkhi boyutu araştırılabilir. Konuya ilişkin çok sayıda hadisi delil getirerek sigaranın haram olduğunu açıklayan âlimlerin görüşleri bir kez daha okunabilir. Mesele şimdiye kadar sigaranın sağlığa zararından tutun da, içen kişi dışında diğer insanlara verdiği rahatsızlıktan ötürü kul hakkına girilmesine, kişinin bütçesine verdiği zarara kadar çok geniş boyutta ele alındı. Bu kısa yazıda sağlığınıza ne kadar zararlı olduğunu veya bütçenizden ne kadar eksilttiğini anlatmaya çalışmayacağım. İşin küresel boyutlarına dikkat çekeceğim.

Tütün tarlalarında çalışanların yaşadığı sıkıntılar bile sigara üreticilerine tepki göstermek için yeter:

Tütün işçileri, sadece kollarını çıkarmak için birer delik açmak suretiyle tüm vücutlarını naylonla örtüyor, bu şekilde yeşil tütünün zararlarını azaltmaya çalışıyorlar. Aksi halde nikotin zehirlenmesi sonucu, baş dönmeleri, kusma ve kalp ritim bozuklukları yaşıyorlar. (Geçtiğimiz yıl İnsan Hakları İzleme Örgütü yaşları 7 ile 17 arasında değişen çocuk tütün işçileri arasında yaptığı çalışma sonucu çocukların dörtte üçünde kaşıntı, mide bulantısı ve baş dönmesi tespit etti.) Tütünlerin yetişmesi için zararlı otları temizleme sürecinde maruz kalınan sıcak, nem ve çok uzun çalışma saatleri de ayrı bir dert. Bazı tütün üreten ülkeler 18 yaş altındaki çocukların çalışmasını yasaklayan kanunlar çıkarmış olsa da birçok ülkede hala çocuk işçi çalıştırma sorunu mevcut. Üstelik çocukların çalışma saatleri de 16 saati bulacak kadar acımasız. Tahmin edebileceğiniz gibi tütün işçileri yine her ülkenin en ezilmiş kesiminden, güneyden gelen göçmenlerden çıkıyor. Yani sigara kullanarak devasa bir sektörün (çocuklar da dahil) işçi sömürmesine katkıda bulunmuş oluyorsunuz. (1)

Gelelim tütün firmalarının akıl almaz stratejilerine:

Firmalar sigara içen ve içmeyen insanlarla yapılan araştırmaların yönünü sigaranın lehine değiştirecek araştırmalara para akıtıyor. Böylelikle bilim adamlarının sigaranın hastalıklar üzerinde doğrudan bir etkisinin olmadığını söylemelerini, genetik faktörlerin ve diğer etkenlerin(zayıf bağışıklı sistemi gibi) oynadığını rollerin altının çizmelerini sağlıyorlar. Dolayısıyla dünyayı sigaranın zararlarının hala tam olarak ispatlanmadığına inandırmaya çalışıyor veya belli kanser türlerinde sigaranın başlıca sebep olduğunu yazan araştırmaları bir şekilde ortadan kaldırıyorlar.

Tütün firmaları bünyelerinde çalışan işçilerin sayıca çokluğunu kullanarak, bu endüstrinin zarar görmesi halinde işsiz kalacak insanlara vurgu yaparak devletlere gözdağı veriyorlar. Dikkatleri hastalığın maliyetinden uzaklaştırıp tütün endüstrisinin ülkeye sağladığı kazanca doğru yönlendiriyorlar. Bu firmalar çeşitli kültürel, sanatsal ve ekonomik faaliyetlerde sponsorluk üstlenerek de devletleri kolayca güdümüne alabiliyor. Seçim dönemlerinde kendilerine destek verme sözü alarak inanılmaz lobi faaliyetleri de yapabiliyorlar. (2)

Tütün üretiminin bir de çevreye verdiği zararlar var.

Tütün yetiştirmek için doğal olarak çok sayıda ağaç kesimi yapılıyor. Dünya Sağlık Örgütünün raporuna göre tütün ekebilmek için tahrip edilen ormanlık alanlar yılda 200.000 hektar. Ekim yapılan alanda bulunan nikotin ve kullanılan zehirlerden ötürü toprağın yapısı ve uzun dönemdeki verimliliği de bozuluyor. Sigaranın üretim sürecinde ortaya çıkan atık maddeler de ayrı bir sorun. Düşüncesizce sağa sola fırlatılan izmaritler, geri dönüştürülemeyen atık olarak çevreye muazzam zarar veriyor. (3)

Sigarayı bırakmak istemeyene ne söylesek nafile, ancak bırakmak isteyenlere birkaç sebep daha sunabildiysem ne mutlu bana.

*http://www.hayrettinkaraman.net/kitap/helalharam/0203.htm

(1)http://www.nytimes.com/2014/09/07/business/just-13-and-working-risky-12-hour-shifts-in-the-tobacco-fields.html?smid=tw-share&_r=1

(2)http://archive.tobacco.org/resources/history/strategieslb.html

(3) http://www.who.int/tobacco/research/economics/rationale/environment/en/