Lavrov’un önceki gün Alman mevkidaşı Heiko Maas ile yaptığı görüşme sonrasında iki ülkenin Suriye konusunda derin görüş ayrılıkları gün yüzüne çıkmış oldu. Anlaşmazlığın İdlib’de Suriye rejim güçlerinin hedef alınması noktasında çıktığı belirtildi. Bu başarısızlığın ardından gözler Pazartesi günü Soçi’de yapılacak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan görüşmesine çevrildi.

Rus kaynakların aktardığına göre, Lavrov’un sürpriz Berlin ziyaretiyle ilgili hedefleri arasında, İdlib’de Suriye rejim güçlerine yönelik Batı’dan herhangi bir operasyon yapılmaması ve Suriyeli mültecilerin ülkelerine dönüşü için Rus girişimlerin Almanya tarafından desteklenmesi bulunuyordu. Lavrov, Suriye’nin inşası için verilecek destek ile ülkedeki siyasi uzlaşma arasında bir bağlantının kurulmamasını istedi. Lavrov ve Maas’ın ortak basın toplantısında yaptığı açıklamalar, iki ülke arasında Suriye ile ilgili derin görüş ayrılıkları bulunduğunu ortaya koydu.

Rusya’dan operasyon açıklaması

Sivil ölümlerin meydana geldiği İdlib operasyonlarının savaş suçu olarak görülüp görülmeyeceği sorusuna Lavrov, ülkesinin İdlib’de düzenlediği operasyonları savunarak, “Rusya, Suriye’de gerçekleştirdiği operasyonlarda uluslararası insan hakları hukukunu gözetiyor” diye yanıt verdi.

Lavrov, bölgedeki muhalifleri silah bırakmaya teşvik etmek için Ankara ile koordineli bir biçimde insani koridor oluşturmaya çalıştıklarını söyledi. Lavrov, “Rusya, Türk yetkililer ile birlikte gerilimi azaltma bölgeleriyle ilgili anlaşmaya istinaden bölgedeki konuyu çözmeye çalışıyor. Buna bölgede insani koridor oluşturulması da dahil” dedi ve Türkiye’nin bu yönde ‘yapıcı’ çalışmalar yürüttüğüne işaret etti.

Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas ise, İdlib’de sivillerin hayatına yönelik bir tehdit görmesi halinde ülkesinin İdlib’de rejim güçlerine yönelik geniş çaplı askeri operasyon başlatacağını vurguladı. Maas, Suriye’nin inşası hususunda Rus mevkidaşı Lavrov gibi düşünmediğini belirterek, Suriye’de Birleşmiş Milletler gözetiminde siyasi uzlaşı olmadığı sürece ‘yeniden inşanın mümkün olmayacağını’ ifade etti.

Esed’in durumu

Alman Bakan, Suriye’de siyasi sürecin başlamasıyla birlikte Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed’in kalması yönünde şüpheleri olduğuna dikkat çekerek,“Bu süreçte istisnasız tüm Suriyelilerin ülkesinin geleceğini belirlemesini sağlamak için daha sonrasında demokratik çalışmalara başlayacak olan bir anayasa komisyonu kurulacak. Eğer süreç gerçekten demokratik olursa bunun sonunda Esed’e uzun vadeli bir ufkun açılacağından şüpheliyim” dedi.

Erdoğan ve Putin arasında kritik görüşme

Öte yandan yarın (Pazartesi) İdlib’de son durumu ele almak üzere Rusya lideri Putin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan bir araya gelecek. İki liderin bir araya geleceği Soçi toplantısını Rus basınına değerlendiren diplomatik bir kaynak, görüşmede Erdoğan’a “Tüm siyasi çabalar başarısızlığa uğrarsa, İdlib’in büyük bir bölümünü kontrol eden terör tehlikesine karşı sınırlı ve dakik bir askeri operasyon düzenlemekten başka alternatifin olmadığı” mesajının verilebileceğini söyledi.

Rus kaynak, Putin’in ikili görüşmede Erdoğan’a İdlib’de geniş çaplı askeri operasyon yapılmayacağı ve İdlib’in rejim güçleri tarafından saldırıya uğramayacağına dair güvence verebileceğine işaret ederek, Moskova’nın, İdlib’de ılımlı muhaliflerle aşırıcıların ayrıştırılması taahhüdünü gerçekleştirmesi için Ankara’ya ek süre tanımasını imkan dahilinde gördüğünü ifade etti.

Rus diplomat, daha önce Erdoğan tarafından yapılan İdlib’de ateşkes teklifine işaretle Moskova’dan yapılan ‘insani koridor’ çağrısının, Rusya’nın Türkiye ile ortak paydada buluşması için bir başlangıç oabileceğini belirtti.

Kaynak son olarak, Putin-Erdoğan zirvesinden ‘insani koridor’ oluşturulması kararının çıkmasının, en azından İdlib’deki durumu çözüme kavuşturmak ve sonunda askeri senaryodan kaçınmak isteyen Türkiye’nin bir ateşkes süresi sağlama talebine cevap olarak görülebileceğini söyledi.Şarkul Avsat